İzmir’de musluklardan akan su, artık binlerce yıl öncesine ait yağışlardan kalma yer altı kaynaklarından geliyor. Barajların kuruması ve yer altı sularının tükenmesiyle birlikte şehir, ciddi bir su kriziyle karşı karşıya. Kentin en büyük içme suyu kaynağı olan Tahtalı Barajı’ndaki doluluk oranı yüzde 1,5’e kadar geriledi.
Barajlar Boş, Yer Altı Suları Alarm Veriyor
İzmir’de barajlardaki su seviyeleri kritik eşiklerin altına düşerken, yer altı su rezervleri de hızla tükeniyor. Türkiye’nin diğer büyük şehirlerinde yer altı suyu hâlâ korunurken, İzmir bu kaynakları da tüketmiş durumda. 300 milyon metreküp kapasiteli Tahtalı Barajı’nda yalnızca 4 milyon metreküp su kaldı. Bu miktarın ay sonunda yüzde 1’in altına düşmesi bekleniyor. Geçen yıl günlük 230 bin metreküp su çekilirken, bu yıl bu rakam 50 bin metreküpe indirildi. Barajın tamamen boşalmaması için su seviyesi psikolojik sınırda tutuluyor.
Öte yandan, Gördes Barajı’ndan “ölü hacim” olarak adlandırılan suyun çekilmesi ise uzmanlara göre ciddi çevresel riskler taşıyor.
İzmir, Türkiye’nin En Su Fakiri Şehirlerinden
Türkiye’de kişi başına düşen yıllık su miktarı ortalama 1.340 metreküp iken, İzmir’de bu rakam yalnızca 600 metreküp. Bu değer, su fakirliği sınırı olan 1.000 metreküpün oldukça altında. Barajlar doluyken bile kentin su ihtiyacının yüzde 50-55’i yer altı kaynaklarından karşılanıyordu. Bugün ise kuyular 300 metrenin altına inmiş durumda ve çekilen su, 2.000-3.000 yıl önce yağan yağmurlardan kalma.
Eskiden “son çare” olarak görülen yer altı suları, barajlar boşalmadan kullanılmaya başlandı. Bu da binlerce yılda dolan akiferlerin hızla tükenmesine neden oldu.
Gece Kesintileri Yetersiz, Daha Radikal Önlemler Gündemde
Kentte gece 23.00 ile sabah 05.00 arasında yapılan su kesintileriyle günde 100 bin metreküp tasarruf sağlanıyor. Ancak bu önlemin yetersiz olduğu, kesintilerin 12 saate çıkarılması gerektiği ifade ediliyor. Haftada 2-3 gün su kesintisi önerileri, İzmir’in su krizine karşı daha radikal adımların atılması gerektiğini gösteriyor.
Tehlike yalnızca musluklardan su akmaması değil; İzmir’in tarımsal geleceği de tehdit altında. Tarımda su zamanında verilmezse kıtlık riski doğabilir. İzmir, dünyanın önemli tarım merkezlerinden biri olduğundan, su yönetimi burada hayati önem taşıyor.
Barajlar 2-3 yılda dolabilirken, yer altındaki akiferlerin dolması 20-30 yıl sürüyor. İzmir’in suyunun yüzde 65-70’i yer altı kaynaklarından sağlanıyor ve bu kaynaklar sınırsız değil. Uzmanlar, “Su biterse İzmir biter” diyerek uyarıyor.
